29 Eylül 2010 Çarşamba

Veri ambarı her firma için gerekli mi?

Bu işle 20 yıldan fazla uğraşan bir kişi olarak vereceğim yanıt, gerekli olmayabilir olacaktır. Eğer bir firmada, sizin iç müşterileriniz Finansal Kontrol, İç Kontrol gibi kontrol faaliyeti gösteren, operasyonel ve MIS tarzı raporlar talep eden birimlerse, ODS (Operational Data Store)- operasyonel sistemlerin birebir replication'u olan sistemler daha uygundur. Çünkü, bu kullanıcıların hataya tahammülü yoktur, en ufak bir veri uyuşmazlığında taslarını, taraklarını toplayıp bir daha sizden veri istemeyecek kadar kaliteye duyarlıdırlar.
Hatta, ODS oluştuktan sonra kesilen manuel fişleri bile ertesi gunu ODS üzerinde update etmek zorundasınızdır. Bir kez kaliteyi tutturduğunuz zaman, bu kullanıcılar sizin sadık kullanıcılarınız olurlar. Çok komplike istekleri yoktur. IFRS sürecini destekleyin yeter. Ayrıca, TCMB, Merkez Bankası gibi yine veri kalitesine duyarlı rutin raporlamalar yapıyorsanız,yine ODS işinizi oldukça görür.
İş CRM uygulamaları yapmaya, Pazarlama kullanıcılarını memnun etmeye gelince iş değişir.
Onlar, firma içerisindeki bölünmüşlükten hiç hoşlanmazlar. Müşterinin tüm bilgilerini, tekleştirilmiş şekilde tek bir yerde görmek isterler. Müşteri adreslerini Çağrı Merkezinden güncellemek, ATM'den telefon bilgisi alıp kaydetmek, daha sonra bu müşterilere erişip ek ürün satmak isterler.
Onlar için Pazarlama veri ambarı ve data mart'ı olmazsa olmaz bir elzemdir.
IT'cilerle de pek uğraşmayı, dert anlatmayı sevmezler. Çünkü, sistematik düşünen, yapısal çözüm odaklı IT'ciler onlar için işi yavaşlatan, bir raporu 15-20 günde veren, onların satış yapmasına, kotalarını doldurmalarına engel, "business"ten anlamayan kişilerdir.
O yüzden, kendi departmantal çözümlerini oluşturup mümkünse IT'cileri bir daha hayatlarına sokmamaya çalışırlar.
Ancak, data mart oluştuktan 3-5 ay sonra sorunlar başgöstermeye başlar. Topladıkları adres ve telefon bilgileri, sistemdekilerden farklı olduğu için müşteri şikayetleri başlamıştır. Ürünü olan bir müşteriye ürünü yok diye mal satmaya çalışmışlar, müşteri onları ürünü olduğu için azarlamıştır.
O zaman elleri mecbur IT'cilerin kapısını çalmak zorunda kalırlar. Bu müşteri bilgilerinin tekleşmesi, veri kalitesinin operasyonel sistemde düzeltilmiş olması gereklidir.
Heyhat, burunlarından kıl aldırmayan, zaten oyunun dışına atılmaktan sinirli IT'cilerin 10 yıllık modası geçmiş operasyonel sistemlerini değiştirme, MDM yapma konularında hiç iştahları kalmamıştır. Çünkü, MDM'in yapılması demek, tüm operasyonel sistemdeki tüm programların elden geçirilmesi demektir.
Pazarlamacılarla IT'ciler arasındaki ipler gerilir, araya birileri girmezse durum vahimdir.
İşte bu gibi durumlarda, arabulucu, CRM Master plan yapıcı danışman kadrolar doğru kaynak planlaması yapılması konusunda tüm ekiplere yardımcı olabilir, beklenti ve isteklerin doğru şekilde ifade edilip yapılabileceklerin bir proje planına oturtulmasında yardımcı olabilir.
O yüzden, bu işte kesin doğrular yoktur. Neleri yapabileceğiniz, neleri göğüslemeye hazır olduğunuz, ne kadar yatırımı göze aldığınız önemlidir.

Operasyonel sistemleri mi değiştirmeli, yoksa Veri ambarını mı?

Pek çok firmanın ana temel sorunu, operasyonel sistemlerinin eski, yamalarla dolu, dökümantasyonunun olmamasıdır. Eğer bu sistemler 10 yıl önce ilk defa yazılmışlarsa, tek müşteri özlüğünü içeren tabloları bu sistemlerde bulmak da zorlaşır.
Bu sistemler tüm operasyonel işleri devam ettirdiği için kolayca çöpe atıp yerine yenisini de koymak uzunca bir çalışma temposu ve iş gücü gerektireceği için imkansıza yakındır. O yüzden, bu sistemlerdeki problemleri bertaraf edebilmek için, bazen veri ambarı ortamlarının kullanıldığı olur. Bazen veri ambarı Operasyonel veri kaynağı olarak operasyonel raporların çekilmesinde kullanılır, bazen de operasyonel sistemlerde yapılamayan müşteri tekilleştirme ve veri kalitesi iyileştirme çalışmaları veri ambarlarında yapılır.
Veri ambarında bu tekilleştirme ve veri kalitesini artırmanın getirdiği göreli bir düzelme, aynı zamanda da gerçeğin tek versiyonunun kaybı, operasyonel sistemle bağın kopması durumu oluşur. Aynı zamanda, veri ambarına veri aktarılırken ETL sürecinden geçtikten sonra aldığı form ile, önceki hali arasında kıyaslama yapmanız da zorlaşır. Bu şekilde oluşturduğunuz veri ambarını pazarlama odaklı işler için kullanabilirsiniz, ancak ince ayar ve tutturma gerektiren finansal raporlamalar için kullanamazsınız.
Ayrıca, uç kullanıcılar tek müşteri özlüğüne ulaşılabildiğini deneyimlemiş olacakları için, bu bilgilerin her sistemde aynı olmasını talep etmeye başlarlar.
Yani uzun vadede de operasyonel sistemi değiştirmeniz ve MDM (Master Data Management) yapısına hızla geçmeniz gerekir.
Aksi takdirde, bir çığ gibi büyüyen iç müşteri hoşnutsuzluğu sizi mutsuz edebilir.
Yani veri ambarını yoğun veri dönüşümleri ile kaynağından farklı şekilde yorumlamak ve kurmak size ancak kısa vadeli başarı getirir. Uzun vadede, operasyonel sisteminizi çöpe atıp MDM ile yeni baştan kurgulamanız gerekir.